Misplaatste EUforie

Elsevier.nl, donderdag 13\09\2012:

"De voorzitter van het Europees Parlement, de Duitser Martin Schulz, is tevreden met het resultaat van de Nederlandse verkiezingen. 'Het is geweldig voor Europa dat de pro-Europese politieke krachten zo'n goede uitslag hebben behaald.' Partijen 'van het gezond verstand' hebben in zijn ogen veel steun gekregen. De uitslag is een signaal van vertrouwen in Europa, aldus Schulz [...]" (lees hier)

"Kroes (VVD) is euforisch over de verkiezingsuitslag in Nederland. Zij spreekt, net als anderen in Brussel, over een ‘pro-Europese uitslag’.‘Weg met de oneliners, weg met populisme, weg met xenofobe politiek en onbetrouwbare gedoogpartners, terug naar een Nederland waar we trots op kunnen zijn,’ jubelt ze onder de titel 'de kiezer schonk klare wijn'." (lees hier)

Kennelijk is het de heer Schulz en mevrouw Kroes niet opgevallen dat in de verkiezingen van afgelopen woensdag ook pro-Europese partijen,  GroenLinks en het CDA, rake electorale klappen hebben gekregen. De opmerkingen van Schulz en Kroes gaan ook gemakshalve voorbij aan het feit dat de VVD, die in deze verkiezingen een gematigd eurosceptische positie heeft ingenomen, een historisch grote overwinning heeft geboekt.

Het grote electorale succes van de pro-Europese PVDA ging goeddeels te koste van de voorspelde winst van de SP, die traditioneel onderdak biedt aan links-georiënteerde eurosceptische kiezers. Echter, in deze verkiezingen werd voor die keizers de keuze voor de PVDA wel erg makkelijk gemaakt doordat de SP in haar verkiezingscampagne geen duidelijke eurosceptische positie heeft ingenomen. Op dit thema was er geen fundamenteel verschil meer tussen de SP en de PVDA. Dit opgeteld bij het optreden van de simpele oom van de SP, en de keuze voor de PVDA is al snel gemaakt. Het kan dus best zo zijn dat de pro-Europese PVDA veel links-georiënteerde eurosceptische kiezers heeft geabsorbeerd.

Ook aan het verlies van Wilders en zijn PVV kan men niet direct de conclusie verbinden dat 'de Nederlanders' voor Europa hebben gekozen. Om te beginnen, het verlies van de PVV is deels te verklaren door strategisch stemgedrag. Potentiële PVV-stemmers hebben toch VVD gestemd om te voorkomen dat Samsom premier wordt. Daarnaast is Wilders in de ogen van veel eurosceptische kiezers een onzekere factor geworden. Wilders heeft zich immers zelfs in de ogen van potentiële regeringspartners zoals de VVD onmogelijk gemaakt. Een stem op zijn partij is daarom een verloren stem. Dan maar op de VVD stemmen, die zich in de campagne iets sceptischer heeft opgesteld dan andere potentiële regeringspartijen.

"Maar laten we niet vergeten dat het verlies van de PVV in belangrijke mate moet worden toegeschreven aan het feit dat de VVD in hoge mate het eurosceptische sentiment heeft geabsorbeerd.Mark Rutte heeft nadrukkelijk te kennen gegeven dat hij afkerig is van steeds weer nieuwe steunoperaties voor Griekenland en andere Zuid-Europese broeders. Ook heeft hij zich gekant tegen substantiële overdracht van nationale soevereiniteit." (lees hier)

"Niemand wil met Geert Wilders regeren omdat hij onbetrouwbaar is geworden en omdat zijn gedrag tijdens de campagne van hem een onmogelijke figuur heeft gemaakt. Dat zag de kiezer. Een stem op de PVV was daadwerkelijk een verloren stem." (lees hier)

De afgelopen jaren heeft het aanzien van de PVV veel ernstige deuken opgelopen: interne machtsstrijd en geruzie, afsplitsingen, Kamerleden met dubieus verleden, Wilders' alleenheerschappij, dissidenten met negatieve verhalen over het reilen en zeilen van de PVV en de beschuldiging van fraude met Europees geld. Het is Wilders de afgelopen maanden beslist niet gelukt om de rust in en rond zijn partij te herstellen. De PVV ging zwaar gehavend de verkiezingen tegemoet en had bij voorbaat weinig kans.

Wilders’ voornaamste verkiezingsthema, de EU en de eurocrisis, heeft ook niet voor electorale winst kunnen zorgen. Wilders gokte dat de crisis een sterk anti-Europa sentiment zal veroorzaken, maar dat is niet gebeurt. Het kiezersvolk loopt niet warm voor dit thema. De crisis heeft Nederland geraakt, maar nog niet hard genoeg, en voor veel kiezers heeft de crisis ook vooral met banken en bankiers te maken en niet zozeer met de EU. Wilders is daarbij ook niet geholpen door het trage en grillige verloop van de crisis. Het valt niet mee om doem en verdoemenis te preken wanneer de beurzen flink in het groen staan. De kiezers hebben hun stemgedrag door andere thema's laten bepalen, of hebben andere thema's prioriteit gegeven, wat niet betekent dat de Nederlanders ineens in grote massa's pro-Europa zijn geworden.

De verkiezingscampagne van Wilders was een negatieve en bijtijds een onsmakelijke campagne. Wilders koos voor simplistische, negatieve kretologie en persoonlijke aanvallen en niet voor effectieve inhoudelijke argumentatie. Hij en zijn partij willen duidelijk uit de euro stappen, maar een bredere visie over hoe het wel met Nederland moet werd de kiezers niet gegund. Nederland is langzamerhand ook een beetje Wilders-moe geworden. De verschijning, stem, intonatie, felheid en maniertjes zijn inmiddels  voorspelbaar en zelfs ergerlijk geworden. De electorale afstraffing van de PVV is daarom niet zozeer een vlucht in de handen van het Europa van Schulz en Kroes, maar eerder een vlucht uit de handen van Wilders.

Dat de uitslag van de verkiezingen van 12/09/2012 een signaal is van vertrouwen in het Europa van Schulz en Kroes lijkt me wederom een voorbeeld van het soort wensdenken dat Europa al geruime tijd teistert en dat mede verantwoordelijk is voor de huidige crisis. Het sentiment van de Nederlandse kiezers, dat nu nog redelijk mild is voor Europa, zou ook wel eens kunnen omslaan. Schulz, kroes en hun kameraden bij de EU doen in ieder geval hun best om dit ook voor elkaar te krijgen.

Een Sterke Drug

Elsevier.nl, vrijdag 07/09/2012:

"Samsom, Alexander Pechtold (D66) en ook Sybrand van Haersma Buma van het CDA beweerden dat ze, onder welke omstandigheden dan ook, Zuid-Europa zouden helpen. Een vreemde bewering." (lees hier)

Inderdaad een vreemde bewering, maar om andere redenen dan de redenen die door de heer Elian (terecht) in dit stuk aangevoerd worden. De genoemde heren weten immers heel goed, dat geld blijven pompen in noodlijdende landen zoals Griekenland, Spanje, Portugal en wellicht ook Italië de euro niet kan redden. Zoals de heer Elian geheel terecht opmerkt, de euro kan alleen binnen een politieke unie functioneren. Met andere woorden, de eurocrisis is in de kern een politieke crisis en vraagt daarom om een politiek oplossing: een verdergaand politieke integratie van de eurolanden. Dit is wat de genoemde heren voor tekenen, ten minstens als zij hun uitspraken van de afgelopen tijd ook werkelijk serieus menen.

We hebben al eerder opgemerkt dat de Europese Unie geen echte democratie zou kunnen zijn. Een democratie, zoals de naam het zegt, vraagt om een demos en een demos is geen abstract en bedacht geheel van honderden miljoenen individuen met zeer uiteenlopende culturele, religieuze, etnische, nationale en institutionele achtergronden. Een demos vraagt om een gemeenschappelijke taal, cultuur en geschiedenis en om een sterk gedeeld realiteitsbesef en een gevoel van lotsverbondenheid, die kunnen ontstaan en bestaan als mensen werkelijk, langdurig en nauw met elkaar moeten samenleven. Men zou zich terecht kunnen afvragen of de 17 miljoen inwoners van Nederland nog een demos vormen, maar de 500 miljoen inwoners van de EU vormen zeker geen demos en zonder demos is er geen democratie.

Het hoogst bereikbare voor de EU is een soort formele democratie waarbij de Europese "burgers” weliswaar bepaalde politieke rechten hebben, zoals actief en passief stemrecht ed. Maar in werkelijkheid zou er weinig van de waarden die zulke rechten vertegenwoordigen - vrijheid en zelfbeschikking - terecht komen. De divergentie binnen de EU is simpelweg te groot, de waarden en belangen van de 500 miljoen "EU-burgers" lopen te ver uiteen. Deze 500 miljoen "burgers" vormen geen collectief 'wij' dat de individuele nationale culturen sterk overstijgt en dat door de supranationale instituties van de EU vertegenwoordigd kan worden.

Natuurlijk hebben veel Europeanen belang bij de realisatie van waarden zoals veiligheid, schoon water, goede infrastructuur etc. Maar het gaat in de politiek om de concrete invulling van deze zeer algemene waarde-begrippen in sepcifieke situaties en omstandigheden en precies daar spelen de nationale culturen en instituties een belangrijke rol. Het bestaan van een nationale cultuur en instituties betekent doorgaans dat mensen gedeelde waarden en belangen hebben, die de basis kunnen zijn voor een breed gedragen invulling van algemene waarden zoals veiligheid etc. En dat is precies wat op het Europese supranationale niveau nog te weinig aanwezig is.

Wat deze heren ook heel goed zouden kunnen en moeten weten is dat het naleven van Europese regels en afspraken niet afgedwongen kan worden door meer Europese regels en afspraken. De kern van een echte politieke unie, in tegenstelling tot de huidige situatie en dominante bureaucratische denkwijze, is het vermogen om repressie toe te passen, of in ieder geval de geloofwaardige bereidheid en vermogen om repressie toe te passen. Het is het repressieve vermogen, zeg maar het hebben van tanks en de soldaten, dat de EU van een hoogdravende praatclub tot een werkelijke politieke unie zou maken. Dit is de ultieme consequentie van het streven naar een echte Europese politieke unie.

De heer Elian is er stellig van overtuigt dat een echte Europese politieke unie nooit een werkelijkheid zou worden. Ik wil mij niet aan toekomstvoorspellingen wagen, maar de euro-utopie waarvoor de genoemde heren tot het uiterste zouden willen gaan, zou ondanks alle mooie woorden in een euro-dystopie kunnen ontaarden: een ondemocratische EU met een effectief repressief vermogen. De hoofdingrediënten voor een dergelijke dystopie, de dwingende politieke logica van de eurocrisis en de wil om tot het uiterste te gaan om de eurozone te redden, zijn in ieder geval wel degelijk aanwezig. Het is daarom de vraag of Samsom, Pechtold en Buma, deze toonbeelden van Nederlandse gematigdheid en redelijkheid, niet een beetje roekeloos zijn geworden. Een sterke drug, de liefde voor de eurozone.

Met Vredespartners Zoals Deze...

De "gematigde" Palestijnse "president" Abbas over de relatie tussen de Joden en Jeruzalem en de implicatie daarvan voor vrede tussen Israël en de Palestijnen:

"Jerusalem is a Muslim and Christian city, and there will be neither peace nor security until the Israeli occupation, settlements, and settlers leave the city, Palestinian President Mahmoud Abbas said on Tuesday [...] He further charged that Israel’s actions vis-a-vis the Temple Mount have been aimed at destroying the mosque and building in its stead “the alleged Jewish Temple'." (lees hier)

Deze toespraak is in feite te bizar voor woorden, maar voor de record toch een aantal opmerkingen, om te beginnen met de impliciete ontkenning van de historische relatie tussen het Jodendom en Jeruzalem. Die ontkenning is in zekere zin te vergelijken met Holocaustontkenning (trouwens ook een hobby van Abbas): Deze blatante ontkenning van de historische feiten maakt de ontkenner volstrekt belachelijk en diskwalificeert hem als een serieuze gesprekspartner. Die ontkenning is, zoals Holocaustontkenning, ook bewust bedoeld om de Joden als een groep te kwetsen of zelfs te beschadigen.

In deze toesprak eist Abbas expliciet de ontjoding van Oost-Jeruzalem. Er zouden namelijk geen vrede en veiligheid zijn tot dat de Joden, de "settlers" zoals Abbas ze noemt, Oost-Jeruzalem zouden hebben verlaten. Kan iemand uitleggen waarom er geen Joden in een eventuele Palestijnse Oost-Jeruzalem zouden mogen wonen? De opmerking dat Israël bezig zou zijn om de Al-Aqsa-moskee op de Tempelberg te verwoesten is een hedendaagse variant op de eeuwenoude bloedlaster, die helaas ook in de officiële Palestijnse media, in verschillende varianten, regelmatig voorkomt:

"PA daily: Israeli specialists put chemicals into Al-Aqsa foundations at night in order to to destroy it." (lees hier)

"Israel is a monster that stabs and eats children - Palestinian art on PA TV" (lees hier)

"Governor of Jericho: Israel permits drug trafficking because it has “a systematic policy to destroy Palestinian society” (lees hier)

Dat Abbas geen serieuze vredespartner is en dat hij weinig van het lot van zijn eigen mensen aantrekt, dat wisten we allang. De prangende vraag is of die Nederlandse en Europese politici, die Abbas met zijn stuitende denkbeelden en politieke eisen steeds ontzien en zelfs vergoelijken, door Israël en de Palestijnse bevolking nog altijd als hun partners gezien moeten worden.

Ook Geen Belastinggeld Naar De Westelijke Jordaanoever!

'Geen belastinggeld naar neonazi's in Gazastrook!' betoogt Afshin Elian op Elsevier.nl. Daar zijn we natuurlijk grondig mee eens (zie bijvoorbeeld de briefwisseling met onze parlementariërs). Het argument van de heer Elian gaat echter een beetje mankt waar hij, politiek en ideologisch gesproken, een te scherp onderscheid maakt tussen Hamas en de Palestijnse Autoriteit.

"Een paar weken geleden was Ziad al-Bandak in Polen op bezoek. Hij is een vertegenwoordiger van de staat van de PLO. Al-Bandak deed iets ongewoons. Hij bezocht het concentratiekamp Auschwitz. Hij maakte het in de Arabische wereld heel erg bont door ook nog bloemen neer te leggen in het kamp waar miljoenen onschuldige burgers, vooral joden, werden vermoord. Al-Bandak verdient ons aller respect.

Maar hoe denkt de andere staat van Palestina over deze daad van Al-Bandak? De staat van Hamas was woedend op Al-Bandak. De adviseur van president Mahmoud Abbas (PLO) zou volgens de Hamas-woordvoerder een onrechtvaardige daad hebben begaan door het concentratiekamp te bezoeken. Hij mocht onder geen beding respect betonen aan de slachtoffers van de naziterreur. Zo werd er gedacht in de Gazastrook.

Hamas-woordvoerders denken en spreken over joden op dezelfde manier als de Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad. De Holocaust is volgens hen een gefabriceerd verhaal om de staat Israël op te richten [...] Gaza wordt bestuurd door ordinaire antisemieten om preciezer te zijn: semieten die het licht in de joodse ogen niet gunnen." (lees hier)

Volgens Elian maakt de Hamas zich schuldig aan Holocaustontkenning en antisemitisme, maar over Abbas en zijn kornuiten geen woord. Zoals we weten zitten Hamas en Abbas al een tijdje samen in een zogenaamde Palestijnse eenheidsregering. Alle onderlinge onenigheid en strijd ten spijt, en ondanks alle beloften van de EU, betekent dit simpelweg dat ons belastinggeld via de Palestijnse Autoriteit onherroepelijk in handen van de Hamas terecht komt. En zo, via deze schijnheilige constructie, financieren wij de burgers van Nederland, de neonazi's in de Gazastrook.

Bovendien, zoals wij op deze blog al zo vaak hebben betoogd, maken de Palestijnse Autoriteit en vele van de daaraan gelieerde personen, politieke organisaties en media zich ook regelmatig schuldig aan Holocaustontkenning en antisemitisme. Een aantal voorbeeldjes:

"After a recent visit to the West Bank and Gaza, Ed Husain, a senior fellow for Middle Eastern studies at the Council of Foreign Relations, reflected that "Holocaust denial continues to be part of the normative mindset among so many" in these territories." (lees hier)

"PA daily: Israeli specialists put chemicals into Al-Aqsa foundations at night in order to to destroy it." (lees hier)

"The Ramallah municipality voted to build a mausoleum in honor of PLO terrorists responsible for the deaths of 11 Israelis in the 1975 Savoy Hotel attack." (lees hier)

"Ramallah District Governor: Israel deliberately spreads drugs “to harm the younger generation of Palestinians.” (lees hier)

Men zou deze wantoestand nog kunnen proberen te rechtvaardigen door te zeggen dat ons belastinggeld in ieder geval goed besteden wordt. De Palestijnse autoriteit, hoe racistisch en genocidaal die ook mag zijn, zou dat geld uiteindelijk wel gebruiken om het leven van haar eigen burgers beter te maken, door wegen, bruggen en ziekenhuizen te bouwen, riolering aan te leggen, universiteiten te stichten etc. Maar dat valt tegen:

"The Palestinians could have built one of the best economies in the region after the beginning of the peace process in 1993. But instead of using the billions of dollars that were given to them by Americans and Europeans to create new jobs, the PLO leadership stole most of the funds and later blamed Israel for damaging the Palestinian economy. Suicide bombings and financial and administrative corruption are the main reason why the Palestinian economy remains as weak as ever." (lees hier)

"At a time when many Western governments, the World Bank and various international organizations are continuing to heap praise on the Palestinian Authority for implementing reforms, the deputy speaker of the Palestinian parliament, Hasan Khreishah, announced that financial and administrative corruption was now more widespread than ever.[...] the Palestinian government is in fact lying when it talks about a financial crisis; its main goal is to get Western and Arab donors to channel more funds to Ramallah: "Corruption in the Palestinian Authority is more widespread than in the past," he said." (lees hier)

Als aanvulling op het betoog van de heer Elian, zouden we moeten zeggen: 'Ook geen belastinggeld naar de Westelijke Jordaanoever! Maar helaas. In de ogen van bijna alle Nederlandse politieke partijen en vele Europese politici, zijn Abbas en zijn kornuiten gematigde en betrouwbare politici, die een vreedzame co-existentie met Israël nastreven en die hun stinkende best doen voor de welvaart en welzijn van hun eigen burgers. De kans dat aan deze wantoestand spoedig een einde zou komen is daarom nihil.

(Hoewel, de kans bestaat dat al deze belastingeuro's, die de zakken van de neonazi's in de Gazastrook en de Palestijnse Autoriteit zo rijkelijk vullen, binnenkort net zo veel waard zullen zijn als monopolygeld.)

Over Windmolens En Luchtkastelen

BNR, vrijdag 17/08/2012:

"Als GroenLinks na de verkiezingen van 12 september mee mag doen aan coalitieonderhandelingen, dan wordt het plaatsen van meer windmolens op zee een van de belangrijkste punten aan de onderhandelingstafel.Vrijdag bezocht partijleider Jolande Sap het Nuon-windmolenpark voor de kust van Egmond aan Zee. Daar lanceerde zij een plan om energiebedrijven te verplichten meer stroom te gaan winnen op de Noordzee." (lees hier)

Acht redenen waarom dit enthousiasme van mevrouw Sap en haar partijgenoten wellicht wat overdreven is:

"1 - Does industrial wind power provide large amounts of electricity? Yes, it could. However, its effectiveness from most perspectives is inferior. For instance (because of the wide and unpredictable fluctuations of wind), it only produces, on average, about 30% of it’s nameplate power. [...]

2 - Does industrial wind power provide reliable and predictable electricity? NO. Despite the wind industry’s absolute best efforts it is not reliable or predictable compared to the standards set by our other conventional electrical sources. What’s worse is that when power is really needed (e.g. hot Summer afternoons) wind is usually on vacation. Compare its performance to a car (windmobile) run solely by wind power. 

3 - Does industrial wind power provide dispatchable electricity?NO. Again, due to its unpredictability, wind can not be counted on to provide power ondemand, i.e. on a human-defined schedule. 

4 - Does industrial wind power provide one or more of the grid demand elements? NO. It certainly can not provide Base Load power, which is what is needed to supply an underlying 24/7 demand. It can not provide Load Following, which is in response to moment-to-moment changes in system demand. It can not reliably provide Peak Load, which is needed maximums during specified periods of time (like hot Summer afternoons when lots of air conditioners are on, and the wind is usually still). 

5 - Is industrial wind power compact? NO. As mentioned above, to even approximate the nameplate power of a conventional facility, like nuclear, takes something like a thousand times the amount of area [...] 

6 - Does industrial wind power provide economical electricity? NO. It is artificially subsidized WAY more than any conventional power source [...]

7 - Does industrial wind power make a consequential reduction of CO2? NO! No independent scientific study has ever shown that wind power saves a meaningful amount of CO2. In fact, the most independent scientific study done (by the National Academy of Sciences) says the opposite. Their 2007 report concludes that (assuming the most optimistic conditions) the U.S. CO2 savings by 2020 will amount to only 1.8%. An earlier EIA report said 1.3%. These are trivial quantities!" (lees hier)

8 -  Levert windenergie een serieuze bijdrage aan de oplossing van het energieprobleem? Nee! "Het is belangrijk dat men zich hierbij realiseert dat [...] het totale verbruik aan elektrische energie maar een klein deel is van het totale niet-elektrische energieverbruik. En ook dat elektriciteit altijd een relatief bescheiden "bij-product" is dat onder gebruikmaking van alle niet-elektrische energie wordt geproduceerd. Zo is in Nederland het totale niet-elektrische energieverbruik negen maal meer dan alleen het elektriciteits-verbruik. [...] De opbrengst van wind energie moet natuurlijk vergeleken worden met het enkele malen grotere totale verbruik aan niet-elektrische energie. Waardoor dan te zien is dat met windenergie maar een uiterst geringe bijdrage geleverd wordt aan de oplossing van het ware energieprobleem [...]" (lees hier)

In het jargon van onze politieke kaste wordt het weinig gefundeerde enthousiasme van mevrouw Sap en haar partijgenoten progressieve politiek genoemd. Wij noemen het gewoon fantasiepolitiek en rijden even door naar de dichtstbijzijnde benzinepomp.

Roemer En Onze Eenpartijstaat

Roemer in het FD, donderdag 16/08/2012:

"‘Ik ben politicus, ik moet naar de hele samenleving kijken. Er is een vertrouwenscrisis, bij consumenten en producenten. Het is idioterie om niet naar de omstandigheden te kijken, maar alleen naar maximaal 3% tekort in 2013. De overheid moet de zaak weer aan het draaien krijgen. Dan moet ik een belachelijke boete gaan ­betalen als het tekort groter is dan 3%? “Over my dead body!”’ (lees hier)

De Nederlandse politiek, van links naar rechts, heeft zich zeer kritisch uitgelaten over deze uitspraken van Roemer:

"PvdA-leider Diederik Samsom noemde de uitspraak van Roemer 'onverstandig'. De sociaaldemocraten zijn weliswaar ook voor een versoepeling van de begrotingsnorm, maar zien in veto's of betaalweigeringen niet de oplossing.

D66-leider Alexander Pechtold ging verder door te stellen dat 'een kandidaat-regeringsleider met dit soort rabiate standpunten niet serieus te nemen is'. Volgens D66 zit Nederland niet te wachten op het aangaan van nieuwe schulden, zoals Roemer voorstelt.

Volgens het CDA-Kamerlid Raymond Knops is Roemer een 'ervaringsdeskundige' wat betreft het aangaan van nieuwe schulden. Knops doelt daarmee op de periode waarin de gemeente Boxmeer onder curatele werd geplaatst toen Roemer daar wethouder van Financiën was.

Ook de VVD ziet weinig in het plan van de SP. Kamerlid Mark Harbers zegt op twitter dat Roemer 'van Nederland een Griekenland maakt'." (lees hier)

"Verhagen vindt de opmerking 'dieptriest' en zegt dat Roemer zo vraagt om problemen. Op deze manier geef je als het ware landen als Griekenland het excuus om eveneens harde begrotingsafspraken niet na te komen, zegt de CDA'er." (lees hier)

Roemer ruikt bloed. De wereldeconomie stagneert opnieuw. In Duitsland, de suikeroom van de eurozone, staat het draagvlak voor de euro en de EU onder steeds grotere druk. In de internationale en nationale media wemelt het van de berichten over een Griekse exit en over een aanstaande bailout-aanvraag van Spanje. In bijna alle landen van de eurozone, en veel landen daarbuiten, wordt steeds openlijker gesproken over het uiteenvallen van de eurozone en zelfs van de EU. De eurocrisis is nog niet voorbij en het ergste zou wellicht nog voor ons liggen. Electoraal gesproken kan het voor Roemer en zijn partij wellicht opportuun zijn om zich nu tegen de euro en de EU af te zetten.

Maar Roemers uitlatingen moeten niet opgevat worden alsof hij en zijn partij de euro of de EU fundamenteel afwijzen. De SP heeft bezwaren tegen de neoliberale richting die de EU volgens haar heeft ingeslagen, maar in haar verkiezingsprogramma uit de SP geen principiële bezwaren tegen de EU of de euro. Zoals de rest van de Nederlandse politieke partijen (behalve de PVV misschien) accepteert de SP de EU en de euro als een gegeven een zelfs als een positief gegeven. Wie op de SP gaat stemmen vanwege haar vermeende Eurosceptische standpunten zou wellicht van een koude kermis thuiskomen.

Deze positieve houding tegen de euro en de EU is niet louter bedoeld om de SP koosjer te maken voor regeringsverantwoordelijkheid of zelf voor het premierschap. Zoals wij in een vorige blog hebben betoogd, die houding is mede ingegeven door de ideologie van de SP. Alle verkiezingsretoriek ten spijt, de ideologie van de SP sluit een Europese superstaat helemaal niet uit, en in zekere zin heeft die een Europese superstaat zelfs nodig. De SP is geen Eurosceptische partij maar een crypto-eurofiele partij.

Wat de discussie rond de uitlatingen van Roemer vooral laat zien is dat de ideologische verschillen tussen onze politieke partijen over deze kwestie behoorlijk klein zijn. De hele mediahype van de afgelopen dagen draait niet om de principiële vraag of de EU iets te zeggen moet hebben over onze begroting, maar om de vraag hoe snel wij aan de begrotingsnormen van de EU zouden moeten voldoen. De goedheid van de EU en euro wordt in deze hele discussie van de afgelopen dagen simpelweg verondersteld.

Als het gaat om de wenselijkheid van de euro en de EU zitten alle politieke partijen (behalve de PVV misschien) op een ideologisch kluitje. Deze discussie vindt nauwelijks plaats in de politiek zelf, maar vooral tussen vertegenwoordigers van het politieke establishment en personen en groeperingen daarbuiten. Wat dat betreft lijkt Nederland steeds meer op een eenpartijstaat (wat Roemer misschien wel aanspreekt) en dit kan, als de eurocrisis flink uit de hand loopt, de legitimiteit en stabiliteit van het politieke systeem in gevaar brengen.

De SP En De EU

De peilingen van de afgelopen maanden suggereren keer op keer dat de SP de komende verkiezingen een indrukwekkende uitslag zou realiseren. Haar huidige populariteit dankt de SP, onder andere, aan haar vermeende Eurosceptische houding. Maar is de SP nog steeds een Eurosceptische partij? Een aantal punten naar aanleiding van het verkiezingsprogramma van de SP.

1. Een Eurosceptische partij?

Het eerste wat opvalt aan het verkiezingsprogramma van de SP is dat die partij zich in essentie helemaal niet als een anti-EU-partij presenteert. Zoals de rest van de Nederlandse politieke klasse accepteert de SP de EU als een gegeven een in zekere zin zelfs als een positief gegeven. De SP heeft weliswaar forse kritiek op de EU, maar die kritiek is in wezen een opbouwende kritiek, die de EU rechtvaardiger en effectiever wil maken en geen kritiek die het bestaansrecht van de EU principieel verwerpt:

"Europese samenwerking richten we niet langer op alleen maar geld verdienen maar vooral op het behoud van de vrede, de bescherming van de veiligheid en de bevordering van welvaart en welzijn voor iedereen. In plaats van steeds meer internationale concurrentie die landen en mensen tegen elkaar opzet, zetten we in op betere samenwerking om een socialer Europa op te bouwen, met respect voor diversiteit, subsidiariteit en soevereiniteit."

2. Een anti-euro-partij?

In het huidige verkiezingsprogramma wordt er door de SP een vrij duidelijk standpunt ingenomen ten aanzien van de toekomst van de euro. De SP uit felle kritiek op de manier waarop op moment geprobeerd wordt de eurocrisis te bezweren, maar in het financiële deel van haar verkiezingsprogramma schaart de SP zich duidelijk achter de euro.

"Economisch beleid in de EU en de landen van de eurozone wordt beter gecoördineerd om gezamenlijk uit de crisis te raken. Met andere Europese lidstaten wordt samen een plan gemaakt waarbij Noord-Europa de economie gaat stimuleren om de Europese economie op gang te brengen en de werkloosheid aan te pakken."

3. Tegen een Europese superstaat?

De SP presenteert zich als een tegenstander van verdere overdracht van nationale soevereiniteit aan de Europese Unie en in die zin is de SP ook tegen een Europese superstaat, zou je denken:

"In plaats van steeds verdere overdracht van nationale soevereiniteit aan de Europese Unie gaan we inzetten op grotere effectiviteit van de samenwerking in Europa. De Brusselse regelzucht wordt aan banden gelegd en het principe van subsidiariteit wordt streng toegepast. [...] Over onze nationale begroting, ons sociale stelsel en onze pensioenen, onderwijs en zorg, huisvesting en openbaar vervoer beslissen we zelf en laten we Brussel niet de baas spelen." 

De taal die in dit deel van het programma gekozen wordt is defensief te noemen. D.w.z. de SP lijkt zich te berusten in de verhoudingen tussen de nationale staat en de EU zoals ze nu zijn en maakt zich vooral druk om verdere verzwakking van de nationale staat ten opzichte van 'Brussel'. Van de SP kan men dus geen principieel gevecht verwachten voor de revitalisering van de positie van de nationale staat te opzichte van 'Brussel', maar op zijn best een pragmatisch gevecht tegen de verdere uitholling van die positie. Ik zeg 'op zijn best' want de positie van de SP is wat dat betreft tegenstrijdig.

De SP, zoals we hebben gezien, is voor het behoud van de eurozone en het behoud van de eurozone vraagt om een veel verdergaand Europese politieke en financiële unie. Ook bij de SP weten ze heel goed dat het ontbreken van een politieke unie de oorzaak is van de eurocrisis en dat een duurzame euro om een Europese superstaat vraagt met een sterk gecentraliseerd financieel beleid. De keuze van de SP voor de euro is dus duidelijk inconsistent met haar strijd tegen verdere overdracht van nationale soevereiniteit aan de EU.

Meer in het algemeen kan men stellen dat het verkiezingsprogramma van de SP een structurele tegenstrijdigheid bevat, die ernstige vraagtekens bij de ware bedoelingen van de SP plaatst. Kort gezegd, de SP is een interventionistische partij, een partij die de overheid een zeer grote rol toekent in de regulering van de samenleving op tal van gebieden en die het primaat van de staat en de politiek boven de markt predikt. Van de rol van de ECB, de beheersing van internationale kapitaalstromen en de positie van de dollar, tot aan de salarissen van Europese ambtenaren, de lijst van zaken die de SP via politieke weg op Europees niveau wil reguleren is niet bepaald bescheiden.

Van deze interventionistische logica is de stap naar een sterke Europese regering logisch heel klein. Want als we deze logica doortrekken, dan zouden die aspecten van het leven die een Europese dimensie hebben en die door de lidstaten onderling niet afdoende geregeld (kunnen) worden, door 'Brussel' geregeld moeten worden. En dit vraagt natuurlijk om meer EU en een sterkere EU. De logica van steeds meer en een steeds sterkere 'Brussel' past dus heel goed bij het ideologische DNA van de SP. Het is daarom ook niet uit te sluiten dat het gevecht van de SP tegen een verdere overdracht van nationale soevereiniteit aan de EU vooral een PR-gevecht zou blijken te zijn.

4. Regeringsverantwoordelijkheid

De SP maakt er zeker geen geheim van dat zij klaar is en veel zin heeft om regeringsverantwoordelijkheid te nemen, zoals het zo mooi heet. Regeringsdeelname is de inzet van de komende verkiezingen. Maar tenzij de SP in de komende verkiezingen een electorale wonder weet te verrichten, zou die partij naar alle waarschijnlijkheid met andere partijen moeten gaan regeren. Uitgaande van de meest recente peilingen zou de SP op zijn minst met twee andere partijen een regeringscoalitie moeten vormen. Behalve misschien de PVV zijn alle mogelijke regeringspartners van de SP in meer of mindere mate pro-Europees te noemen. Daarnaast is het niet geheel uitgesloten dat de SP met de VVD zou moeten regeren, die inhoudelijk op veel punten lijnrecht tegen de SP staat. Het is daarom de vraag wat van de wensenlijst van de SP terecht zou komen. In het Engels zouden ze zeggen: don't hold your breath.

5. Conclusie

De SP is geen Eurosceptische partij. De SP heeft ernstige ideologische bezwaren tegen de neoliberale richting die de EU heeft ingeslagen, maar geen principiële bezwaren tegen het idee van een Europese politieke en financiële unie. Sterker nog, het ideologische DNA van die partij zou de SP gemakkelijk in een zeer pro-Europese partij kunnen veranderen. Voor zover de EU dienstig zou kunnen zijn aan de realisering van het aardse socialistische paradijs is de EU zeer welkom, zo niet noodzakelijk.

Het is nu wachten op een lijstverbinding tussen de SP en D66.

Het Kruis Van Pechtold

Elsevier, zaterdag 11/08/2012:

"VVD en CDA hebben de afgelopen anderhalf jaar niets aan de economie en ons land verbeterd. Dat zei D66-leider Alexander Pechtold zaterdag in Utrecht tijdens de start van de verkiezingscampagne van zijn partij." (lees hier)

Maar wacht 'es even, is dit dezelfde Pechtold, de leider van D66, de partij die met alle macht de risico's van de invoering van de euro en de toelating van landen zoals Italië en Griekenland vooral wilde verzwijgen en die tegenstanders van deze roekeloze utopische politiek verketterde?

"Tijdens het Kamerdebat over de toelating van Italië (1998) zei Bolkestein: het is een voldongen feit, we kunnen hoog of laag springen, Italië komt erbij. Hij constateerde ook dat het woord 'strikt' dat eerder steeds was verbonden aan het vasthouden aan de toelatingscriteria, niet meer in de stukken stond. Hans Hoogervorst, toenmalig financieel woordvoerder van de VVD-fractie en bekend met Italië, wekte tezelfdertijd de woede van D66 met zijn uitspraak dat de Italianen, eenmaal bij de euro, de teugels meteen zouden laten vieren. Dat zomaar te zeggen getuigde van 'gebrek aan respect' [...] Het is geen argument dat hout snijdt maar de dorst van het morele gelijk is onlesbaar. Nu zitten we met de gebakken peren." (lees hier)

Pechtold is boos op het CDA en de VVD. Ze hebben niet hun best gedaan om de puinhopen van de eurocrisis op te ruimen waar hij en zijn partij D66 mede voor verantwoordelijk zijn. Hij had zo graag gewild dat het CDA en de VVD de sporen van zijn blinde utopisme en fanatisme zouden hebben gewist. Maar helaas meneer Pechtold, je zou dit kruis zelf moeten dragen. Pech.